Geschiedenis van het Correspondentieschaak in België

door P. Clément

Deze tekst dateert - op een kleine wijziging na - van 1989.

1. Het begin

De eerste correspondentiepartijen in Belgïe, waarvan ik het spoor heb kunnen vinden, zijn deze betwist door Antwerpse schakers, die van 1827 tot 1829 twee partijen betwistten tegen Amsterdamse liefhebbers. De namen van de spelers zijn ons niet bekend gebleven, maar de partijen werden voor het nageslacht bewaard dankzij het boek van L. Bledow Correspondenz-Partien gepubliceerd te Leipzig in 1843. Amsterdam won met 2-0.

Op het einde van de 19e eeuw richtte het bestuur van de Cercle des Echecs de Bruxelles (vanaf 1951 Cercle Royal) verscheidene correspondentiepartijen in tegen de Franse clubs uit Rijsel (in 1885) en uit Parijs (in 1899). Deze partijen vindt men terug in het prachtige clubblad Revue d’Echecs van 1900 tot 1909 uitgegeven door de leden van de Brusselse kring (zie http://www.crebarchive.be/Cercle_Royal_des_Echecs_de_Bruxelles/Publications.html).

In januari 1903 richtte het Parijse weekblad Le Monde Illustré een groot internationaal correspondentieschaaktoernooi in met als thema het Rice Gambiet, een destijds veel gespeelde variant van het koningsgambiet. De Cercle de Bruxelles nam eraan deel. De zetten van de 8 partijen werden in het clublokaal op een bord uitgehangen. Marseille won het toernooi. Brussel eindigde op de vijfde plaats.

Einde 1903 begon de Cercle de Bruxelles ook een correspondentiepartij tegen de Schaakkring van Antwerpen.

Tijdens de eerste wereldoorlog werden, op initiatief van enkele leiders zoals E. Lancel (Brussel) en L. Weltjens (Antwerpen), correspondentiepartijen ingericht tussen Belgische soldaten op verlof te De Panne en L’Echiquier d’Aquitaine (Frankrijk).

Na de werelddoorlog 1914-18, organiseerden verscheidene kranten in Belgïe kleine correspondentietoernooien: de Nation Belge, onder leiding van E. Lancel, de XXe Siècle onder leiding van L. Demey (Brussel). In 1926 stelde ook het bekende schaaktijdschrift L’Echiquier, van 1925 tot 1938 uitgegeven door E. Lancel, correspondentietoernooien voor aan zijn lezers. Die toernooien kenden blijkbaar weinig succes want er werd nooit een uitslag gepubliceerd.

2. Oprichting van de BVBS

In 1934 stichtte L. Demey de Belgische Vereeniging van de Briefwisselende Schaakspelers (BVBS). Het is ook hij die met de Administratie der Posterijen de toepassing negocieerde van het drukwerktarief op de schaakkaarten in Belgïe. Dit tarief werd in 1984 helaas afgeschaft.

De BVBS organiseerde de eerste kampioenschappen van Belgïe in de verscheidene klassen. De BVBS publiceerde ook tot 1942 een maandelijks gestencileerd tijdschrijft.

Moeilijkheden nopens de regelmaat van de verschijning en meningsverschillen nopens de inhoud van het blad rezen evenwel op. Dit leidde tenslotte tot de oprichting van een correspondentieschaakvereninging.

3. Geboorte van het Belgisch Schaakbord (BS)

Het is op 14 juni 1942 dat een rondschrijven werd verstuurd naar een aantal schaakliefhebbers en dat hun voorgesteld werd een nieuwe vereniging van correspondentieschakers en van probleemliefhebbers op te richten. Dit rondschrijven was ondertekend door F. De Vleeschouder (stichter), E. Gooris (de eerste voorzitter) en P. Van de Walle.

Twee maand later verscheen het eerste gedrukt, tweetalig maandelijks tijdschrift. Het Belgisch Schaakbord was geboren en gedoopt: de benaming voorgesteld door A. Marquet werd via een schriftelijke stemming aangenomen.

Het aantal leden steeg zeer snel dank zij de toewijding en de helderziendheid van de pioniers uit de tijd: A. Marquet (voorzitter), L. Wittebroodt (secretaris), M. Dragonetti (tijdschrifbestuurder), P. Peeters ( propagandaleider), P. Van de Walle (toernooileider) en M. Masson (internationale wetstrijdleider).
Op 16 april 1945 stierf F. De Vleeschouder, maar de vooruitgang ging door. Begin 1946 telde het BS 1386 leden, waaronder vele buitenlanders. Het was een record.

Sedertdien kende het BS hoogte- en laagtepunten. Tot tweemaal toe, in 1946 en 1950, omwille van onvoorziene omstandgheden, was het BS de verdwijning nabij, maar telkens waren er bereidwillige handen om de zaken opnieuw op gang te brengen.

4. Periode van grote stabiliteit

Sedert meer dan 35 jaar kent het BS een tijdperk van grote stabiliteit.

Het maandelijkse tijdschrift verschijnt geregeld, zonder onderbreking. Het aantal leden schommelt thans rond de 600. De spelers worden ondergebracht volgens hun speelsterkte in vijf klassen. Maandelijks wordt een puntenklassement opgesteld.

Het BS richt volgende officiële wedstrijden in :

Al deze activiteiten dragen de stempel van de bestuurders van het BS.

Moge deze stabiliteit verder behouden blijven voor het grootse welzijn van alle correspondentieschaakliefhebbers en alle probleemliefhebbers.

* * *